Ogłoszenia
Wawrzyniak reklama

O Powstaniu Wielkopolskim mówiło się, że miało charakter plebejski, że legenda Powstania żyła krótko w pamięci rodzinnej… Mimo, że w podręcznikach historii zostało słabo odnotowane i głoszono, że było regionalne, bez większego znaczenia ogólnonarodowego, pamięć o nim na południu Wielkopolski jest ciągle żywa.

W Ostrzeszowie czyn powstańczy postanowiono upamiętnić budową pomnika. z inicjatywą wystąpiło w końcu 1922 r. Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”. 17 czerwca 1923 r. odbyła się uroczystość wmurowania kamienia węgielnego pod Pomnik Poległych Bohaterów z r.1918/19, połączono ją z nadaniem Honorowego Obywatelstwa miasta Ostrzeszowa gen. bryg Józefowi Hallerowi i płk. Stanisławowi Thielowi. Niestety nie zachowały się fotografie dokumentujące to wydarzenie. Dwa lata później, w szóstą rocznicę zwycięstwa Powstania Wielkopolskiego – 7 czerwca 1925 r. przy udziale licznie zgromadzonych powstańców, towarzystw, organizacji i społeczeństwa miasta odbyło się odsłonięcie i poświęcenie pomnika oraz tablicy pamiątkowej na budynku Banku Ludowego. W uroczystości uczestniczyli obaj Honorowi Obywatele Ostrzeszowa – Józef Haller i Stanisław Thiel.

Po drugiej wojnie światowej upamiętniono żołnierzy walczących w powstaniu zmieniając nazwę ulicy Mikstackiej, przy której mieściła się sala widowiskowa „Strzecha” i gdzie odbywały się spotkania Rady Robotniczo-Żołnierskiej – na Powstańców Wielkopolskich.

Pięćdziesiątą rocznicę wybuchu Powstania uczczono nadając imię Powstańców Wielkopolskich Zasadniczej Szkole Zawodowej nr 1 (obecnie Zespół Szkół nr 1). Fakt, że w czasie Powstania w budynku szkoły mieściły się koszary dla ochotników wstępujących w szeregi powstańcze był argumentem, który skłonił dyrekcję i Komitet Rodzicielski do wystąpienia z wnioskiem o nadanie szkole imienia Powstańców Wielkopolskich do Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego. Rozpatrzono go pozytywnie, o czym poinformowano pismem O-II-1b/30 z dnia 10 grudnia 1968 r., zarządzenie weszło w życie 19 grudnia 1968 r. Równocześnie Komitet Rodzicielski postanowił ufundować sztandar dla szkoły i proporce dla szczepu harcerskiego. Przedsięwzięcie zrealizowano dzięki finansowemu wsparciu, którego udzieliły ostrzeszowskie zakłady pracy. Uroczystości jubileuszowe z nadaniem imienia oraz wręczeniem sztandaru i proporców odbyły się 7 stycznia 1969 r.

Od tej chwili młodzież szkolna bardzo uroczyście obchodzi kolejne rocznice Dnia Patrona Szkoły. W dniu 9 maja 1973 r. dokonano odsłonięcia głazu – pomnika upamiętniającego Powstańców Wielkopolskich, zlokalizowanego przed budynkiem szkoły. Jednocześnie otwarto stworzoną staraniem nauczycieli uczniów Izbę Pamięci, w której gromadzone są pamiątki po powstańcach, eksponaty z czasów II wojny światowej oraz zbiory związane z historią i tradycją szkoły.

W zbiorach Muzeum Regionalnego w Ostrzeszowie muzealia związane z południowym frontem Powstania Wielkopolskiego są znaczącą kolekcją, która w latach 1981 – 1991 była eksponowana na wystawie stałej. Otwarcia wystawy 18 maja 1981 r. dokonali powstańcy wielkopolscy Mikołaj Ślęzak i Stanisław Pawłowski. Po reorganizacji Muzeum eksponaty obrazujące ostrzeszowskie wzbogacane zbiorami z innych ośrodków muzealnych (Gniezno, Krotoszyn, Śrem, Babimost, Pleszew, Ostrów Wielkopolski) prezentowane były na rocznicowych wystawach czasowych w latach 1992, 1999, 2009, 2019.

W przygotowanie obchodów 80-tej rocznicy Powstania Wielkopolskiego na Ziemi Ostrzeszowskiej, które odbyły się 7 stycznia 1999 r., poza Ostrzeszowem zaangażowały się sąsiednie miejscowości Doruchów i Siedlików. W Ostrzeszowie, w Muzeum otwarto okolicznościową wystawę, a w gmachu Zespołu Szkół nr 1 przeprowadzono apel poległych i jubileuszową akademię z promocją książki Władysława Grafa „Nikt im iść nie kazał”. W Doruchowie zorganizowano mszę w intencji Powstańców i sesję historyczną oraz oddano cześć gen. bryg. Stanisławowi Thielowi składając kwiaty przy kaplicy grobowej. W Siedlikowie czasie patriotycznej uroczystości odsłonięto i poświęcono pamiątkową tablicę, ufundowaną staraniem mieszkańców miejscowości.

Do ocalenia od zapomnienia pamięci o Powstaniu przyczynił się Poznański Klub Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Ostrzeszowskiej wydając dwutomowe opracowanie „Powstańcy Wielkopolscy z Ziemi Ostrzeszowskiej”. Komitet redakcyjny w składzie: Marek Makieła, Marek Rezler, Zygmunt Wierusz pierwszy tom, wydany w 2001 r. zadedykował cieniom Pułkownika Stanisława Thiela i jego Podkomendnych, którzy w latach 1918-1919 ziemi ostrzeszowskiej przynieśli niepodległość. Tom drugi, wydany w 2008 r. zadedykowano cieniom powstańców ostrzeszowskich, synom Ziemi Wielkopolskiej walczącym na wszystkich frontach lat 1918-1919 i przyszłym pokoleniom.

Przez wiele lat członkowie Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Ostrzeszowskiej brali udział w przekazywaniu młodemu pokoleniu wiedzy o powstańczym czynie, aktywnie uczestnicząc w organizacji i pracach jury Międzygimnazjalnego Konkursu Wiedzy o Powstaniu Wielkopolskim na Ziemi Ostrzeszowskiej i Kępińskiej, którego inicjatorem i realizatorem było Gimnazjum im. Powstańców Wielkopolskich w Kobylej Górze. Podobny konkurs o zasięgu powiatowym, adresowany do uczniów szkół podstawowych organizowany jest przez Szkołę Podstawową im. T. Kościuszki w Kobylej Górze.

W roku 2016 w Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Ostrzeszowskiej świętowało jubileusz 55 lecia działalności. Za okładce kalendarium Towarzystwa został opublikowany marsz „Rżnij Walenty, Bóg się rodzi”. Autorem tekstu i melodii jest Bolesław Grobelny – wówczas prezes TPZO, zapis nutowy sporządził pan Mirosław Zając.

W czerwcu 2018 r. odbyła się sesja Rady Miejskiej poświęcona setnej rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę. Była to sesja uroczysta, podczas której nastąpiło odsłonięcie tablicy pamiątkowej ku czci gen. Stanisława Thiela, dowódcy frontu południowego Powstania Wielkopolskiego. Tablica została umieszczona na kamieniu w parku miejskim przy budynku Urzędu Miasta i Gminy. Z wnioskiem o uhonorowanie Generała wystąpiło Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Ostrzeszowskiej oraz ostrzeszowskie Koło Związku Kombatantów RP i byłych więźniów politycznych.

Wędrówka śladami czynu powstańczego skłania do refleksji: dzięki walce zakończonej zwycięstwem ziemie stanowiące kolebkę polskiej państwowości wróciły do Macierzy, Wielkopolanie odzyskali wolność…

Upływający czas sprawił, że Powstańcy Wielkopolscy odeszli na wieczną wartę, jednak inicjatywy podejmowane przez szkoły, organizacje oraz społeczności mniejszych i większych wielkopolskich miejscowości, sprawiają, że pamięć o tym szczególnym w dziejach naszego narodu wydarzeniu nie ginie w mrokach historii.

Opracowała Mirosława Rzepecka (kierownik Muzeum Regionalnego im. Władysława Golusa w Ostrzeszowie)

Ogłoszenia